Przejdź do treści
Na Karaibach

Przewodnik po Karaibach dla osób, które same planują wyjazd.

Na Karaibach
Meksyk karaibski i Belize

Cozumel: wyspa nurków na Morzu Karaibskim

Redakcja Na Karaibach6 min czytania
Cozumel
Fot. Saúl Peláez S., CC BY-SA 3.0

Cozumel to wyspa nurków na Morzu Karaibskim, leżąca przy wschodnim wybrzeżu półwyspu Jukatan. Większość osób przyjeżdża tu dla raf, a najbardziej znaną z nich jest Palancar. Poniżej znajdziesz, co wybrać, jak wygląda pogoda, gdzie nurkować i jak bezpiecznie dojechać na wyspę.

Dlaczego Cozumel to wyspa nurków?

Atrakcje na Cozumel to przede wszystkim nurkowanie. Rafy leżą głównie na podwodnych klifach, a wokół wyspy żyje ponad 1000 gatunków morskich. Do większości miejsc płynie się łodzią, bo rafy zaczynają się daleko od brzegu.

Najczęściej stosuje się nurkowanie dryfowe. Łódź wysadza nurków na początku zanurzenia, prąd niesie ich wzdłuż rafy, a na końcu łódź ich podbiera. Pod wodą można zobaczyć żółwie, konikowate i płaszczki orlie.

Na wyspie działa wiele ośrodków nurkowych. Część z nich prowadzi kursy szkoleniowe dla osób bez uprawnień i zabiera je na pierwsze zanurzenie. Zaawansowani nurkowie wybierają nurkowania nocne albo z nitroksem, jeśli ośrodek je oferuje.

Osoby szukające białego piasku powinny wybrać inne miejsca na tym wybrzeżu, na przykład Tulum albo Isla Mujeres. Na Cozumel plaże są dodatkiem, a głównym powodem przyjazdu pozostaje woda.

Wycieczkę łodzią do sanktuarium żółwi warto wybrać, bo pozwala z wody podziwiać morskie żółwie w ich naturalnym środowisku. (link partnerski)

Gdzie leży wyspa i jak wygląda?

Cozumel leży na Morzu Karaibskim, przy wschodnim wybrzeżu półwyspu Jukatan, w rejonie Riwiery Maya. Od lądu oddziela ją cieśnina o nazwie Cozumel Channel, a najbliższy punkt stałego lądu jest oddalony o około 19 kilometrów. Od Cancún dzieli ją około 82 kilometrów.

Wyspa ma około 48 kilometrów długości i 16 kilometrów szerokości. Jej powierzchnia wynosi około 478 kilometrów kwadratowych. Po hiszpańsku nazywa się Isla Cozumel, a po majańsku Kùutsmil.

Cozumel jest płaska i zbudowana z wapienia, co tworzy krasowy krajobraz. Najwyższy punkt wyspy leży poniżej 15 metrów nad poziomem morza. Na wyspie jest 18 głębokich cenotów i ponad 250 płytkich zbiorników wodnych, z których część leży pod gęstą roślinnością.

Duża część wyspy porośnięta jest lasem namorzynowym. Większość mieszkańców żyje w San Miguel, głównym mieście na zachodnim wybrzeżu. Tam też działa większość ośrodków nurkowych. Gmina obejmuje także dwa małe obszary na lądzie: park ekoturystyczny Xel-Ha i kamieniołom Calica.

Jaka pogoda panuje przez cały rok?

Cozumel ma klimat tropikalny, bardzo zbliżony do monsunowego. Dane pochodzą z lat 1951 do 1980.

Miesiąc Średnia temperatura maksymalna (°C) Średnia temperatura minimalna (°C) Opady (mm)
Styczeń 28,6 19,4 81,4
Luty 29,1 19,4 60,0
Marzec 30,9 20,7 32,2
Kwiecień 32,0 21,8 44,8
Maj 32,7 22,9 110,6
Czerwiec 32,4 23,8 191,7
Lipiec 32,6 23,5 115,5
Sierpień 33,0 23,5 141,7
Wrzesień 31,9 23,6 240,2
Październik 30,7 23,1 242,5
Listopad 29,7 21,7 122,5
Grudzień 28,6 20,3 106,8

Najsuchszy jest marzec. Najwięcej deszczu spada we wrześniu i październiku, kiedy opady przekraczają 240 milimetrów miesięcznie. Temperatury zmieniają się niewiele przez cały rok. Średnia wilgotność wynosi 83 procent.

Sezon huraganów trwa od czerwca do listopada. W 1967 roku huragan Beulah uderzył w wyspę z wiatrem do 160 kilometrów na godzinę, a 40 procent domów zostało zniszczonych. W 2005 roku dwa huragany kategorii 4 przeszły nad wyspą, Emily w lipcu i Wilma w październiku. Razem zmniejszyły pokrycie żywym koralem o 56 procent.

Rafa Palancar: co zobaczysz pod wodą?

Palancar to duża rafa koralowa na południowo-zachodniej stronie wyspy. Leży w granicach Arrecifes de Cozumel National Park. Rafa jest podzielona na sekcje według głębokości i kształtu koralowców: Palancar horseshoe, Palancar caves, Palancar gardens, Palancar shallows i Palancar deep.

Nurkowanie odbywa się na głębokościach od 15 do 34 metrów. W wielu miejscach są przejścia pod koralami, tzw. swim-throughs. Na rafie spotkasz m.in.:

  • aniołki,
  • barakudy,
  • murena,
  • rekiny pielęgnice,
  • żółwie morskie,
  • langusty kolczaste,
  • kraby i ryby zamieszkujące rafę.

Część rafy może być czasowo zamknięta dla nurków. Przed wyjazdem zapytaj ośrodek nurkowy, które odcinki są dostępne.

Jak wybrać ośrodek nurkowy?

Na wyspie działa wiele ośrodków nurkowych, które różnią się wielkością łodzi i liczbą nurków w grupie. Małe łodzie zabierają kilka osób, a większe mogą zabrać wielu nurków naraz. Przed wyborem warto zapytać o liczbę osób w grupie, typ łodzi i poziom instruktorów.

Ośrodki oferują szkolenia, certyfikację, wypożyczalnię sprzętu, nurkowania nocne i nitroks. Część proponuje pakiety z noclegiem w hotelu. Ceny różnią się w zależności od ośrodka i liczby zanurzeń.

Wycieczka łodzią dla certyfikowanych nurków z dwiema butlami kosztuje tyle, ile podaje aktualny cennik operatora, który warto sprawdzić na jego oficjalnej stronie lub w biurze przed rezerwacją. Do tego dochodzi opłata za park morski oraz ewentualne wypożyczenie sprzętu.

Większość miejsc do nurkowania leży daleko na południe od San Miguel, więc krótka przeprawa łodzią nie jest potrzebna. Mimo to dojazd łodzią trwa dłużej niż z plaży. Osoby bez doświadczenia powinny wybrać ośrodek z kursem próbnym.

Link partnerski Cozumel: noclegi. Zobacz noclegi w okolicy

Jak chronione są rafy?

Rafy są osłonięte przez naturalne położenie wyspy, więc nie są tak silnie narażone na otwarty ocean. Wokół wyspy działa park morski, a Arrecifes de Cozumel National Park leży na południowej części wyspy.

Park jest objęty konwencją Ramsar od 2005 roku. Obszar mangrowy na północy wyspy objęto tą ochroną w 2009 roku. Cała wyspa jest częścią rezerwatu biosfery Isla Cozumel, objętego ochroną UNESCO.

Rafy ucierpiały w ostatnich dziesięcioleciach. Czarne koralowce na głębszych rafach były masowo zbierane od lat 60 do połowy lat 90 XX wieku. Do 2016 roku ich populacja się nie odbudowała. Huragany z 2005 roku także zrobiły wiele szkód.

Na wyspie żyją endemiczne ptaki i gryzonie, a część z nich jest zagrożona. Boa dusiciel jest gatunkiem inwazyjnym. Dlatego ośrodki nurkowe przestrzegają zasad parku morskiego i tłumaczą je gościom przed wyjściem na wodę.

Jakie plaże są na wschodniej stronie wyspy?

Zachodnia strona wyspy ma kluby plażowe, z których można pływać z rurką i maską. Główną atrakcją pozostają jednak rafy położone na morzu, do których płynie się z ośrodków nurkowych.

Wschodnia strona wyspy jest mało zabudowana. Są tu piękne plaże, duże fale i skalne wypłaszczenia nad oceanem. Przy odpowiednim falowaniu można zobaczyć małe dziury wodne w skałach. Restauracja na plaży pojawia się co kilka kilometrów.

Na wschodniej stronie pływanie jest niebezpieczne. Fale i prądy powrotne potrafią szybko wynieść pływaka od brzegu. Dojazd na tę stronę wymaga wynajęcia auta albo skutera.

Jeśli po wyspie chcesz pojechać dalej na wybrzeże Quintana Roo, przeczytaj o Mahahual. Ten kierunek ma inny charakter niż Cozumel.

Kto mieszkał na wyspie i co zostało po Majach?

Na wyspie odkryto ponad 30 stanowisk archeologicznych. Ludzie żyli tu od późnego okresu przedklasycznego, czyli około 300 roku przed naszą erą, aż do przybycia Hiszpanów na początku XVI wieku.

Od około 1250 roku Cozumel był ważnym portem i ośrodkiem pielgrzymek. Kupcy i pielgrzymi przybywali tu, by oddać cześć Ixchel, bogini księżyca, porodów i tkactwa. Największym miastem wyspy było San Gervasio, połączone siecią wyniesionych dróg zwanych sacbé. Miasto istniało głównie w okresie od około 1250 do 1550 roku.

W 1518 roku wyspę odwiedziła pierwsza hiszpańska wyprawa, prowadzona przez Juana de Grijalvę. Rok później zatrzymał się tu Hernán Cortés. W 1520 roku zaraza ospy, przywleczona przez członków wyprawy Pánfilo de Narváeza, zdziesiątkowała ludność. W 1570 roku przy życiu pozostało tylko 186 mężczyzn i 172 kobiety.

Po latach najazdów piratów większość mieszkańców przesiedlono na ląd. W 1849 roku władze meksykańskie uznały oficjalnie miasto San Miguel de Cozumel. W Parku Punta Sur na południowym krańcu wyspy stoi świątynia El Caracol, którą uważa się za latarnię morską Majów.

Jak dojechać z lądu i od czego zacząć planowanie?

Z lądu na wyspę dopływa się promem z Playa del Carmen, miasta leżącego naprzeciwko Cozumel. Przeprawa jest krótka, bo wyspa leży około 19 kilometrów od stałego lądu. Rozkład i ceny biletów sprawdzisz na oficjalnej stronie przewoźnika promowego.

Na wyspie działa międzynarodowe lotnisko Cozumel International Airport, zbudowane pod koniec lat 70. XX wieku i rozbudowane w 1999 roku. Z lotniska do centrum można dojechać taksówką albo wypożyczonym autem. Aktualne połączenia z lotniska do San Miguel sprawdzisz na oficjalnej stronie lotniska.

Planując wyjazd, najpierw wybierz termin z uwzględnieniem sezonu deszczowego i huraganowego. Potem zarezerwuj ośrodek nurkowy, bo najlepsze terminy szybko się zapełniają. Zostaw zapas dni na zmianę pogody, bo fale i wiatr mogą wstrzymać wyjścia na wodę.

Zanim zapytasz

Czy na Cozumel da się pojechać bez nurkowania?
Tak, wyspa ma plaże i miejsca do pływania z rurką, a wiele klubów plażowych je oferuje. Główną atrakcją pozostają jednak rafy położone na morzu.
Czy można nurkować bez certyfikatu?
Tak, wiele ośrodków oferuje kurs próbny i wyjście z instruktorem dla osób bez uprawnień. Pełne uprawnienia wymagają kursu.
Czy na Cozumel są białe piaszczyste plaże?
To nie jest główna zaleta wyspy. Osoby szukające białego piasku wybierają zwykle inne miejsca na tym wybrzeżu.
Który miesiąc jest najbardziej deszczowy?
Najwięcej deszczu spada we wrześniu i październiku. Najsuchszy jest marzec, a sezon huraganów trwa od czerwca do listopada.
Czy na wyspie są gatunki inwazyjne?
Tak, boa dusiciel jest na wyspie gatunkiem inwazyjnym. Część endemicznych gatunków ptaków i gryzoni jest zagrożona.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też